Vaš Doktor

JUVENILNI HRONIČNI POLIARTRITIS

E-mail Ispis PDF

• Uvod • Dijagnoza • Prognoza

Uvod
Hronični poliartritis u djece je hronično upala zglobova koje počinje prije 16-te godine života, akutno ili postepeno, mono- ili poliartikularno, praćeno često opštim sistemskim znacima bolesti.

Bolest se javlja češće u djevojčica nego u dječaka u odnosu 1:1,5.

Bolest ne predstavlja jedinstvenu nozološku cjelinu, već skup hroničnih zglobnih afekcija od kojih su neke svojstvene dječjem uzrastu, a druge identične sa zglobnim oboljenjima odraslih. To su:

a.  Stillova bolest
b.  Reumatoidni artritis sa pozitivnim reumatoidnim faktorima, identičan sa obolenjem odraslih.
c.  Poliartritis sa sakroileitisom tipa ankilozirajućeg spondilitisa.
d.  Psorijatična artropatija (identična sa oboljenjem odraslih).
e.  Artropatije koje prate ulcerozni kolitis i regionalni ileitis.
f.   Poliartritis koji prati sistemska obolenja vezivnog tkiva.

Dijagnoza
Juvenilni hronični poliarteritis počinje između šestog mjeseca života i 16-te godina sa maksimumom javljanja oko 5-te godine i oko puberteta. Ovaj element ima veliku diferencijalno dijagnostičku važnost u odnosu na reumatsku groznicu koja se izuzetno javlja prije 5-te godine. U 25% djece ispod 7 godina početak je akutan, praćen temperaturom remitentnog ili intermitentnog toka, generaiizovanim limfadenitisom, splenomegalijom i ospom, bez artritisa. U 30% djece iznad 7 godina bolest počinje postepeno, simetričnim poliartritisom sitnih zglobova šaka i stopala. U drugih 30% bolest počinje monoartikularno ili oligoartikularno.

Obolenje mora da zahvati najmanje 4 zgloba u roku od 3 mjeseca da bi se dijagnoza juvenilnog hroničnog poliartritisa mogla da postavi. Međutim, u 10% djece artritis počinje i ostaje trajno monoartikularan, lokalizovan najčešće u zglobu koljena, rijetko skočnom, a izuzetno nekom drugom zglobu. Dijagnoza u tim slučajevima može da se postavi isključivo na osnovu biopsije oboljele sinovije.

Sinovitis ima hroničan tok, često je bezbolan, lokalizovan u mlađe djece najčešće u zglobovima koljena, ručja, skočnim i vratnim, a u starije djece u sitnim zglobovima šaka i stopala.

15% obolele djece ima promjene u distalnim interfalangealnim zglobovima, a 50% u cervikalnoj kičmi.

Bolest je često praćena pojavom tenosinovitisa sa zadebljanjem, izljevima i čvorićima u tetivama fieksora ili ekstenzora prstiju šaka i stopala.

Kod male djece je česta visoka temperatura remitentnog ili intermitentnog toka, najčešće u početku, ali i kasnije u toku bolesti, koja ne reaguje na antibiotike već na vrlo visoke doze salicilata.

U oko 30% oboljele djece javlja se makulopapulozna ili eritemna ospa. Kožne promjene se javljaju na vrhuncu temperature, često poslije fizikalne terapije, kada je djete zagrijano, lokalizovane su obično na koži trupa i proksimalnih dijelova ekstremiteta. Traju nekoliko sati (zbog čega mogu ostati neprimjećene) ili nekoliko dana, i obično su praćene i drugim sistemskim znacima bolesti.

U 6% oboljelih javljaju se supkutani noduli na ekstenzornim stranama ekstremiteta, obično na  mjestima najvećeg  pritiska.

U 10 do 30% bolesnika postoji eksudativni perikarditis koji je ili klinički evidentan ili se može dijagnosticirati samo na osnovu EKG promjena;  obično je brzo prolazan, i ne ostavlja kliničke sekvele.

U 10% oboljelih javlja se miokarditis. Valvulitis se nikada ne javlja.

50% oboljele djece ima uvećanu jetru i slezenu ali samo u ranoj, nikada u poznoj fazi bolesti.

U 60-70% može se naći limfadenitis karakteristično lokalizovan u aksilanim i epitrohlearnim limfnim žlijezdama, takođe samo u ranoj fazi bolesti.

U 8-10% javlja se iridociklitis, u bilo kojoj fazi bolesti, obično bilateralan, mada oba oka ne moraju oboljeti istovremeno. Najčešće je asimptomatski, sve dok se ne pojave smetnje u vidu. Može biti površan, i onda prolazi bez sekvela, ili dubok, u kom slučaju ostavlja fibroze korneje, karakteristično tipa keratopatije u vidu trake (band keratopathy), ili katarakte sa konsekutivnim sljepilom. Prije pojave kortikosteroida Still-ova bolest je bila najčešći uzrok sljepila u djece.

Radiološki na oboljelim zglobovima može se naći: otok mekih tkiva oko oboljelih zglobova, osteoporoza zglobnih okrajaka kosti, periostalna reakcija dugih kosti u blizini oboljelog zgloba, hipertrofija epifiznih centara rasta oboljele kosti u ranoj fazi bolesti, kao i prerana pojava epifiznih  centara. U poznoj fazi bolesti dolazi do prevremenog zatvaranja epifiznih hrskavica i zaustavljanja rasta kosti u dužinu. Suženje zglobnog prostora kao i erozije javljaju se rijetko i pozno zbog velike debljine i izuzetno snažne regenerativne sposobnosti zglobne hrskavice u djece. U kasnijim fazama bolesti mogu se javiti koštane ankiloze.

Laboratorijski u aktivnoj fazi bolesti postoji povišenje SE, fibrinogena i alfa-2 globulina i pozitivan CRP. U fazi remisije SE se smanjuje ali se ne mora normalizovati, jer obično perzistira povišenje serum globulina. ASTO je obično negativan. Broj leukocita je obično povećan, i izuzetno se može popeti i do 100.000, sa povećanjem broja polimorfonuklearnih (nije obavezan znak). Klasična Rose-Waaler-ova reakcija je pozitivna samo u 10-20% slučajeva. Drugi, osetljiviji testovi za dokazivanje reumatoidnog faktora pozitivni su skoro u svih bolesnika.

Histološki nalaz sinovije oboljelog zgloba identičan je sa nalazom u reumatoidnom artritisu odraslih. Supkutani noduli histološki često liče na nodule u reumatičnoj groznici.

Minimalni program za postavljanja dijagnoze
  • svi anamnestički i klinički podaci, naročito početak bolesti,
  • radiografija šaka i cervikalne kičme, a poželjno i drugih oboljelih ili deformisanih zglobova,
  • SE i jedan od testova za dokazivanje reumatoidnog faktora (Rose-Waaler-ova reakcija ili Latex test);
  • poželjan je i oftalmološki nalaz.
Prognoza
U jednoj trećini bolesnika bolest prolazi u toku 5-10 godina ne ostavljajući zglobne sekvele. U drugoj trećini bolest ulazi u manje više definitivnu remisiju ostavljajući trajne sekvele u zglobovima u vidu zadebljanja zglobova, kontraktura, subluksacija i ankiloza. U zadnjoj trećini bolest povremeno recidivira, (i u zrelim godinama ili se razvija progresivni hronični poliartritis tipa reumatoidnog artritisa odraslih, odnosno u izvjesnim slučajevima ankilozirajući spondilitis).

Lokalno usporenje rasta u teško oboljelim zglobovima može da ostavi trajne deformacije u vidu brahidaktilije ili vrlo karakteristične mikrognatije. Opšte usporenje rasta javlja se u 50% oboljele djece, bez obzira da li su primala ili ne kortikosteroide.

Korekcije deformiteta mogu se vršiti u ranoj fazi bolesti konzervativnim procedurama (fizikalna terapija i rehabilitacija i serijski gipsevi). U poznoj fazi dolazi u obzir hirurška korekcija deformiteta.

 

Select Language

Pretraga

Statistika

Posjete Sadržajima : 22736934
Trenutno aktivnih Gostiju: 66 
Home Medicina od A do Ž Ortopedija JUVENILNI HRONIČNI POLIARTRITIS