Vaš Doktor

ŽIVA

Do profesionalnog trovanja živom - merkurijalizam - dolazi udisanjem živinih para i prašine sa sadržajem žive. Učinak žive rezultat je njena djelovanja na stanične bjelančevina pa se živu može smatrati opštim otrovom stanične protoplazme. Toksički učinci žive manifestiraju se i ožiljcima različitih enzimskih trakta u tijelu. Zbog jake otrovnosti živu se nastoji izbaciti iz upotrebee gdjegod je to moguće. Ipak, do profesionalnog trovanja živom još uvijek može doći u rudnicima i topjonicama žive, prilikom izrade mjernog i laboratorijskog pribora, pri različitim amalgamiranjima, u proizvodnji žarulja, rasvjetnih tijela, radio i TV aparata, u proizvodnji i primjeni živinih organskih spojeva kao fungicida (odnedavno izbačeni iz uporabe). Organski živini spojevi, naročito, metilna živa, opasni su zbog polaganog izluživanja iz tijela i nakupljanja u mozgu.

Profesionalna trovanja živom pretežno su hroničnog toka. Opći simptomi trovanja živom nisu karakteristični (gubitak apetita, glavobolja, vrtoglavica, umor). Najčešće oralne promjene su hipersalivacija i gingivitis. Može doći i do ispadanja zubi. Kod hroničnog trovanja živom karakteristični su simptomi CNS-a sa tremorom koji je u početku slabo izražen, a zatim se pojačava (intencijski tremor). Pokazuje se i kod pisanja, pa je rukopis hronično otrovanog živom drhtav, isprekidan i iskrivljen (živino pismo). Tremor prate i psihičke promjene koje čine sliku živinog eretizma. To je posebna vrsta uzbuđenja i raz dražljivosti, svadljivosti, gubitka kontrole nad ponašanjem, a katkada i ispada bijesa u radnoj okolini.

Akutno trovanje udisanjem živinih para pogađa respiratorni sistem sa razvojem akutne intersticijske pneumonije, bronhitisa i bronhiolitisa.

Budući da se živa izlučuje mokraćom, oštećuje stanice proksimalnih zavijenih tubula sa popratnom proteinurijom i eventualno nefrotičkim sindromom.

Od laboratorijskih pregleda kod trovanja živom radi se analiza žive u urinu, ali je pozitivan nalaz samo dokaz izloženosti živi. Ipak, visoke vrijednosti žive u urinu (iznad 50 ug/g kreatinina) obično su znak trovanja.

Nema specifičnog liječenja hroničnog trovanja živom; liječenje trovanja je potpuno simptomatsko.

U izloženosti živi ne smiju raditi žene za vrijeme trudnoće, ljudi s bolestima CNS-a, hroničnim bolestima bubrega i kože. Periodični zdravstveni pregledi obavljaju se svakih 12 mjeseci. Medicinski pregled obuhvata klinički pregled, laboratorijski standard, ispitivanje vida na daljinu i blizinu i nalaz žive u urinu.

Pri akutnom otrovanju postoji privremena radna nesposobnost dok traju klinički simptomi. Vraćanjem žive u fiziološke granice (u urinu (0,1-0,4 mmol/L) može se radnik vratiti na posao uz kontrolu svaka 3 mjeseca. Ukoliko je postojala i akutna bubrežna insuficijencija, radnik može biti nesposoban za rad u izloženosti živi i do godine dana. U slučaju profesionalnog merkurijalizma radnik je trajno nesposoban za rad na poslovima na kojima bi bio izložen neurotoksičnim, hepatotoksičnim, nefrotoksičnim tvarima i za težak fizički rad.

 

Select Language

Pretraga

Trenutno aktivnih Gostiju: 264 
Home Medicina rada ŽIVA