Vaš Doktor

FOSFORVODIK

• Uvod • Klinička slika • Dijagnoza • Prognoza • Radna sposobnost

Uvod
Profesionalno trovanje fosforvodonikom je uglavnom akutno trovanje, koje nastaje pri udisaju ovog gasa u većim koncentracijama, MDK 0,05 ppm.

Fosforvodonik je bezbojan gas koji je hemijski čist, bez mirisa. Inače, obično ima miris na trulu ribu. Razvija se pri dobijanju fosfora i njegovih jedinjenja, pri radu sa kalcijevim karbidom, pri autogenom zavarivanju; u proizvodnji acetilena iz karbida u kome ima fosfatida; pri punjenju svetlećih mina kalcijevim fosfidom; pri hlađenju metalnih legura vodom. Zatim se razvija u magacinima iz ferosilicijuma u prisustvu vlage itd.

Fosforvodonik ulazi u organizam udisanjem i izaziva zapaljenjske pojave i oštećenja zidova kapilara. Glavno dejstvu mu je na CNS, jetru i metabolizam.

Klinička slika
Klinička slika nastaje akutno sa dispneom, kašljem, opštom slabošću, vrtoglavicom i glavoboljom.

Smetnje u disanju nastaju kao poljedica nadražajnog dejstva na gornje i donje disajne puteve. U lakšim slučajevima dolazi do otoka sluzokože samo gornjih disajnih puteva, dok u težim dovodi i do otoka sluzokože i izliva vode u plućima (edem pluća).

Od strane gastrointestinalnog trakta javlja se muka, povraćanje i bol u trbuhu, a kasnije javljaju se i simptomi od oštećenih organa jetre i bubrega.

Nervni sistem takođe je pogođen i javlja se nervoza sa drhtavicom i grčevi.

Nekada se trovanje završava i smrtno kao poljedica paralize disanja i srčanog mišića.

Dijagnoza
Minimalni kriterijumi: radna anamneza i klinička slika.
  1. Radna anamneza je od najvećeg značaja za trovanje fosforvodonikom. Podatak da je oboljenje nastalo akutno u radnika koji rade na mjestima gdje se može razviti fosforvodonik, kao i podatak da se možda isto stanje razvilo i u drugih radnika navode na sumnju da se radi o profesionalnom trovanju fosforvodonikom.
  2. Klinička slika: akutno nastale promjene sa tegobama od strane respiratornog trakta, gastrointestinalnog i CNS.
Prognoza
Trovanje fosforvodonikorn je reverzibilno i događa se izuzetno. U lakšim slučajevima dolazi do brzog oporavljanja bez poljedica. U težim slučajevima gdje je došlo do oštećenja jetre ili bubrega prognoza zavisi od stepena njihovog oštećenja. U težim oštećenjima jetre ili bubrega može doći i do egzitusa. U drugim slučajevima dolazi do zaliječenja sa svim poljedicama po organizam.

Radna sposobnost
U sasvim iakim slučajevima, gdje je došlo samo do lakih nadražajnih pojava od strane gornjih disajnih puteva, poslije bolovanja od nekoliko dana do dve nedelje, takvi se bolesnici mogu osposobiti za rad na istom radnom mjestu. Ukoliko je došlo i do nadražaja donjih respiratornih puteva, do edema pluća - poslije liječenja od 2-3 nedelje, takvi se mogu osposobiti za rad na istim poslovima uz sprovođenje rigorozne zaštite na radu. Takvi bolesnici podležu dinamičkoj kontroli respiratornog trakta i, ako je potrebno, dužoj rehabilitaciji u specijalnim centrima za rehabilitaciju oboljelih od plućnih obolenja.

Kod oštećenja parenhimnih organa, jetre ili bubrega, radna nesposobnost trajaće znatno duže, sve do normalizacije funkcionih proba, što može da traje i više mjeseci, a poslije toga se mogu osposobiti za rad na mjestima gdje neće biti izloženi toksičnim noksama. Kod otrovanih gdje je došlo do rezidualnih promjena na jetri ili bubrezima, radna sposobnost će biti ograničena. Takvi bolesnici će moći da rade samo lakše poslove, ali nikako sa toksičnim materijama. Oni sa težim oštećenjima, moraće se i oglasiti invalidima I kategorije.

 

Select Language

Pretraga

Trenutno aktivnih Gostiju: 80 
Home Medicina rada FOSFORVODIK